Tekneye isim koymak ciddi is

"Uc tarafli denizlerle cevrili yarimada" seklindeki ulkemizin bu ozelligi yanlis hatirlamiyorsam ilkokul dorduncu sinifta sosyal bilgiler dersinde ilk defa karsimiza cikar ve duzenli araliklarla hafizaya kitlenir. Bu kadar suyun icinde olup suyla bu kadar alakasiz bir ulkede oldugumuz tabii ki hicbir derste ogretilmez. Altiyuz yillik Osmanli tarihine yuzyil basina bir tane bile dusmeyen kaptan-i deryalarla gurur duymakla yetiniriz biz genelde. Bizim korfezin karsi tarafina adini veren Kara Mursel Pasa, sakalinin renginden oturu Barbaros unvanini alip Barbaros Hayrettin Pasa adini alan Hizir Reis, onun abisi Oruc Reis, evcil hayvan olarak aslan besleyen Cezayirli Gazi Hasan Pasa, Inebahti savasinda Osmanlil'nin aldigi yenilgiye ragmen kumandasindaki 42 gemiden hicbirini kaybetmeden donen Kilic Ali Pasa'dan fazlasini bilen varsa cekinmeden commentlere yazsin. Savas ya da istila disinda dumenin basina kendimiz gecip de denize acilmak pek aklimiza gelmemis.

Bundan yarim yuzyil once Azra Erhat, Halikarnos Balikcisi ve Sabahattin Eyuboglu sungerci guletleriyle ve kendi basit tekneleriyle mavi yolculuga basladiklarinda Turkiye'nin guneybati kiyilarindaki koylar el degmemis, kesfedilmemis kiyilarmis. Mavi yolculuk yapan turist teknelerini bir yana birakirsak (biz bunlara "mangalci" derdik zamaninda) Turkiye'de denizle, tekneyle ve yelkenle ilgilenenlerin sayisi giderek artiyor. Yelken kuluplerindaki yelken kurslari eskiye nazaran daha populer. Tekne fiyatlarinin eskiye oranla daha uygun olmasi ama daha da onemlisi tekne kiralayan pek cok sirketin kurulmasi daha universitede kisitli butce ile tekne ve yelkenle ilgilenenler icin bu isi daha erisilebilir kildi. Yelkencilik, "zengin sporu" olmaktan cikiyor gibi gorunuyor.

Ne kadar degisirse degissin tekne hicbir zaman elzem bir ihtiyac olmayacak tabii ki (kuresel isinmanin uzun donem etkilerini goz ardi ediyorum). Bu da onu ozel kiliyor. Ornegin araba sehir ici ve sehirlerarasi ulasim icin cok onemli bir tasittir. Bazilari icin olmazsa olmazdir. Cogumuz ise girince ilk firsatta araba alip toplu tasimadan kurtarmaya bakariz kendimizi. Tekne boyle degil. Tekneyi meraklisi, gercekten, gonulden istedigi icin alir. Kimisi icin evidir teknesi. Ornegin Ruzgar Baba Haldun Sevel kedisiyle birlikte teknesinde yasar her daim. Tekne ozeldir. Kimse arabasina isim koymaz, ama her teknenin ismi vardir.

Tekneye isim koymak ne kadar zordur? O isim sizi ifade etmeli. Tekne tutkunuzu ifade etmeli, ama oyle cok fanatik de olmamali, komik durumlar yasanmamali. Ben bisikletime isim koymaya calistim. O bile cok zordu.

Dun bogazda yurudum biraz. Rumelihisari'ndan Arnavutkoy'e kadar yurudum. Malum o kiyi boyu pek cok tekne demirli. Daha once cok dikkat etmemistim, ama bu defa isimlerine dikkat ettim. Bazilarinin isimleri cok hosuma giderken bazilari "komik" duruma dusurmus sahibini gibi.

Bir kere teknelerin neredeyse yarisi Amerika bayrakli. Amerikalilarin tekne turuna cikmak icin haldir huldur Arnavutkoy'e geldigi yok, merak etmeyin. Bu, devletin tekne ve yelkene karsi tutumundan kaynaklanan politikadan oturu boyle. Herne kadar yayilirsa yayilsin, devletimizin gozunde yelken hala zengin sporu. Tekne, luks tuketim maddesi. Bu yuzden vergisi cok yuksek. Teknenin parasi kadar hatta bazen daha fazlasini vergi olarak oduyorsunuz TR'de. Bu yuzden pek cok Turk teknesini yurtdisindan alir. Yani gordugunuz her Fransiz bayrakli tekneye "je t'aime ille de je t'aime" diye yanasmayin yengec gibi!

Tekne isimlerine gececek olursak...

Ilk olarak seriler var. Semiramis 1, 2, 3, 4. Boyle seri olanlar etkinlik teknesi. Den Den 1, 2, 3 de boyle. Semiramis gene anlamli bir sozcuk. Den den? Biri de kalkip bu sirketin sahibine "Arkadas, iyi misin? Ne alemdesin?" dememis herhalde.

Ikinci olarak sacmalayanlar. Sweet curse. Boyle ingilizce soyleyince insana ilk etapta fark edemiyor, en azindan ben fark edemedim. Tatli bela... Tekneleri kaydeden nufus memuru, sozum sana, boyle isimleri kabul etmeden bir bilene danis. Peki ya C-nem? Sanirim tekne sahibinin sevgilisi ya da kizinin adi Sinem. Sevgilim beni telefonuna C-nem diye kaydetse facebook statumu aninda iliskisi yoka ceviririm! Son olarak Sex sea. Kim bu seksi olan? Yoksa "Hatunu tekneye kadar getirdik. Su denize bi acilalim..." kafasi mi? Deniz ustu kopurur... diye bir sarki vardir. Bazilarina deniz ustu ufuruyor demek ki.

Ucuncu grup ise sacma sacma islere girmeyip, adam gibi teknesine binip yelkenini yapanlar. Adini Caria kentinden ya da teknenin ic yuzeyinden alan Alabanda, bana Cemal Sureya'yi ve Sure-Sure-Sure-Sureyya asik sureyya'yi hatirlatan Sureyya, mis kokulu Mandalina, anlamini bilmedigim Haiwatha. Hem arkeoloji hem yelken ilgimden olsa gerek, alabanda gonlumde taht kurdu ne yalan soyleyeyim.

Son olarak agir abi tekneleri var: Yusuf Bey, Ozan Bey gibi Kurtlar Vadisi havasi veren tekneler... Onlardan cekinirim ben.

Kiyilarimizdaki teknelerin birkacinin adi iste boyle... Ha bir de minubuse liselim yazmanin tekne hali "Ortakoylum" galiba. Boyle islere girmeyelim luften. Lutfen diyorum bak.

Sonuc olarak, uc tarafi denizlerle cevrili ulkemizde yelken yapmaktan cekinmeyiniz. Gunun birinde tekne almaya niyet ederseniz teknenize verdiginiz isme dikkat edin. Tekneye isim vermek, cocugunuza isim vermek gibi ciddi bir istir.