acaba, diyorum, insanlar kendilerinden beklemedigimiz seyler yaptiklarinda, ayni seyi kendisinden beklenen birinin yaptigi zamankinden daha fazla tepki gostermemizde insafsiz ve haksiz bir taraf yok mu?
ilkokuldayken yazili defterimiz vardi. yazili olurken ogretmen o defteri kilitli dolaptan cikarirdi. herkes yazilisini defterine cevaplar, ogretmen defterleri toplardi. sonra da yazililar okununca eve gotururduk; ebeveynlerimizden biri imzalardi.
bir kere bir Turkce yazilisindan 2 almistim. Turkce 2 alinacak bir ders mi? degil. ben herhangi bir dersten 2 almis miyim? hayir. matematik, fen bilgisi, sosyal bilgiler falan paso 5. ama olmus iste. o defa o Turkce yazilisindan 2 almisim. uzuldum tabi. sonucta kimse "vay, bugun de su sinavdan bir 2 cakayim da nesem yerine gelsin" diye girmez sinava (gireni de var da. o bambaska bir dunya). aldim goturdum defteri eve.
o aksam annemle babam bakti yazilima. neden 2 aldin? ben de hangi sorulari yanlis yaptigimi ve dogru cevaplarin ne olmasi gerektigini soyledim. mesela artik nasil bir kafam basmadiysa es anlamli sozcuklere ornek verememisim. daha dogrusu es anlamli yerine sestes sozcuklere ornek vermisim. kafalar karismis yani. o gece defter oylece durdu. ertesi gece de. e imzalanacak ki okula geri gotureyim. ne annemin ne de babamin imzalamaya niyeti var. en sonunda soyledim artik "yazili defterimi yarin goturmem gerekiyor. biriniz imzalar misiniz?" babam "ben imzalamam 2 aldigin yaziliyi" dedi. annem herhalde biraz daha yufka yurekliymis "getir imzalayayim, ama bir daha 2 alirsan ben de imzalamam. oyle goturursun" dedi. onca 5'in arasinda bir tane 2 benim en buyuk kusurum olmustu yani. ote yandan ailesi dusuk not almasina alisik oldugu icin birkac kere 4 aldiginda evin kahramani gibi gezen, maddi manevi odullendirilen arkadaslarim da oldu.
annemle babam, bana kizdilar mi, yoksa dusuk not almami beklemedikleri icin hayal kirikligina mi ugradilar? arkadasimin annesi ve babasi, zaten 3'un ustunde bir not beklemedikleri icin 4'u gorunce sevindiler mi, yoksa "e olmasi gereken de bu zaten" mi dediler? bilmiyorum. ama ortada bir haksizlik oldugunu dusunuyorum. bana da arkadasima da. bana haksizlik cunku her zaman hatasiz olamam (alfredo perfecto'ymusum gibi oldu, ama anladin sen onu). arkadasima haksizlik cunku iyi yaptigi islerin mucizeymis gibi gorunmesi ona aptal demenin kibarcasi. benim, "hata yaptim" diye anne ve babamdan tahammulsuz tepki gormeyi hak etmiyorum. arkadasim da "iyi bir sey yapti" diye basarisinin pastirma yazi gibi beklenmedik oldugunu hissetmeyi hak etmiyor.
kabahati hep baskasina atmayayim. bende de arkadasimda da sucun birazi. ben arada bir boyle 2 miki alip, benim de insan oldugumu arada bir boyle seylerin olabilecegini gostermeliymisim. arkadasim arada bir matematik, fen gibi anne-babanin gozunde sukse yapan derslerden 4-5 alip bunun aslinda mucize olmadigini gostermeliymis. velhasil ikimiz de 2'yi de 5'i de alanin ayni insan oldugunu bir ara acik etmeliymisiz. hatta ustune basa basa soylemeliymisiz.
olmamis. o gun olmamis. bugun bugunlere gelinmis. muhtemelen 2 aldigim yaziliyi ne annem hatirlar ne de babam. ama ben kucuk bir hatam yuzunden guvendigim insanlar tarafindan gordugum "bu ilk ve son olsun" tepkisini neredeyse 20 senedir unutmamisim. istemeden hata yaptigimizda, normalde en cok guvendigimiz insanlara bile guvenemeyeceksek kime guvenecegiz? bir seyi yanlis yapmak icin tek (ilk veson) sansimiz varsa, trial-error learning basli basina traumatic learning olmaz miydi? ogrenmenin de trialsiz-errorsuzu olmadigina gore, ogrenme olur muydu?
guven duygusu da pek kirilgan, nane molla bir seymis. ama bizimkisi "ben seni sevdigimden oyle soyluyorum" kulturu, degil mi?
not: ani, yasimin hala tek haneli rakamlarla yazildigi zamanlardan kaldigindan boyle yazili-not-akademik basari odakli. ama buna paralel pek cok sey olmustur, olacaktir da.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder